Polskie wzory ludowe od lat zachwycają bogactwem kolorów, energią i dekoracyjnością. Łowickie kwiaty, kaszubskie hafty, podhalańskie parzenice czy wycinanki z Kurpi wyglądają zupełnie inaczej niż stonowany folklor Skandynawii.
I właśnie dlatego polski folk jest tak charakterystyczny.
W czasach, gdy świat designu przez lata zachwycał się minimalizmem, beżami i prostotą północy, polski folklor nadal pozostał odważny, emocjonalny i pełen życia.
Ale skąd właściwie bierze się ta różnica?
Polski folklor i skandynawski minimalizm wyrastają z zupełnie innych potrzeb
Polski folklor wyrósł z potrzeby świętowania życia i wspólnoty, a skandynawski minimalizm — z potrzeby światła, harmonii i przetrwania surowej natury.
To jedno zdanie bardzo dobrze pokazuje różnicę między tymi dwoma światami estetycznymi.
W wielu regionach Polski kolor był:
- symbolem radości,
- oznaką dostatku,
- elementem święta,
- sposobem wyrażania emocji,
- a także dumy regionalnej.
Bogato zdobione stroje ludowe, hafty, wycinanki czy malowane skrzynie miały zachwycać, przyciągać wzrok i podkreślać wyjątkowość lokalnej kultury.
Tymczasem w krajach skandynawskich design rozwijał się w otoczeniu:
- długich zim,
- ograniczonego światła,
- surowego klimatu,
- prostszych form życia codziennego.
Tam estetyka zaczęła podążać w stronę:
- jasnych wnętrz,
- naturalnych materiałów,
- ograniczonej palety kolorów,
- harmonii,
- prostoty i funkcjonalności.
Dlatego skandynawski folklor często opiera się na:
- granatach,
- bieli,
- szarościach,
- drewnie,
- geometrycznych ornamentach,
- spokojniejszych rytmach wizualnych.
Polskie regiony mają zupełnie różne wzory ludowe
Bardzo ważne jest jednak to, że polski folklor nie jest jednolity.
Każdy region Polski wykształcił własny język ornamentów, kolorów i symboli.
I właśnie ta różnorodność sprawia, że polskie wzory ludowe są tak fascynujące.
Łowicz – eksplozja kolorów i kwiatów
Łowickie wzory ludowe są dziś jednymi z najbardziej rozpoznawalnych symboli polskiego folkloru.
Charakterystyczne są:
- intensywne pasy,
- mocne kontrasty,
- wielobarwne kwiaty,
- wycinanki,
- żywe kompozycje.
To folk bardzo energetyczny i radosny.
Kolory:
- czerwony,
- żółty,
- pomarańczowy,
- zielony,
- niebieski
tworzą niemal pulsującą kompozycję.
I właśnie dlatego wzory łowickie tak dobrze odnajdują się dziś:
- w modzie,
- na torbach,
- tekstyliach,
- ceramice,
- plakatach,
- nowoczesnym designie.
Obejrzyj naszą interpretację łowickich motywów, jakie umieściliśmy na naszych wyrobach:
https://miejskiekolekcje.pl/pl/collection/Lowicz/2
Kaszuby – folklor inspirowany naturą i haftem
Kaszubski folklor wygląda zupełnie inaczej niż łowicki.
Tutaj dominują:
- chłodniejsze odcienie,
- haft,
- motywy roślinne,
- większy porządek kompozycyjny.
Typowe kolory haftu kaszubskiego to:
- granat,
- błękit,
- zieleń,
- żółć,
- czerń.
Kaszubski folk jest spokojniejszy, bardziej uporządkowany i mocno związany z naturą regionu.
W naszej twórczości sięgnęliśmy również po kaszubskie motywy. Potraktowaliśmy je dość swobodnie i lekko, a to dlatego, ze tak łasnie zapamiętaliśmy nasze kaszubskie wakacje - optymistycznie i ciepło:
https://miejskiekolekcje.pl/pl/collection/Kaszuby/8
Podhale – siła ornamentu i góralskiej energii
Podhalańskie wzory ludowe są bardziej geometryczne i ornamentalne.
Tutaj pojawiają się:
- parzenice,
- motywy serc,
- ornamenty inspirowane naturą gór,
- mocniejsze linie i kontrasty.
Styl podhalański jest bardzo charakterystyczny:
- wyrazisty,
- dumny,
- mocny wizualnie.
To folklor, który świetnie łączy tradycję z nowoczesnym designem.
Mam nadzieję, że udało nam się to wyraźnie pokazać to w naszej kolekcji podhalanskiej:
https://miejskiekolekcje.pl/podhale
Podlasie i wschód Polski – natura, zwierzęta i duchowość
Folklor Podlasia często niesie zupełnie inny klimat.
Pojawiają się tu:
- żubry,
- łosie,
- cerkwie,
- motywy natury,
- spokojniejsze rytmy wizualne,
- większa melancholia i kontakt z przyrodą.
To folk bardziej opowieściowy i nastrojowy.
Nasze projekty z tradycyjnym folkiem podlaskim pewnie niewiele mają wspólnego. Bardziej zaznaczyliśmy tu wspomnienia i tęsknoty do tego, co tak mocno zapamiętaliśmy z naszych podlaskich wyjazdów: żubry, łosie, malowane cerkwie. Z użyciem tych motywów zapojektowaliśmy wzory, które następnie umieszczamy na torbach, poduszkach i innych wyrobach użytkowych:
https://miejskiekolekcje.pl/pl/collection/Podlasie/4
Co łączy polskie wzory ludowe?
Choć polskie regiony są bardzo różne, istnieje wspólny mianownik polskiego folkloru.
Jest nim kolor.
Polskie wzory ludowe bardzo rzadko są chłodne emocjonalnie.
Nawet jeśli różnią się ornamentem, stylem, symboliką, rytmem czy regionem, to niemal zawsze operują bogatą paletą barw.
I właśnie ten miks kolorów:
- podnosi nastrój,
- dodaje energii,
- przyciąga wzrok,
- budzi emocje,
- tworzy poczucie życia i ruchu.
To folklor, który nie chce znikać w tle.
On chce być widoczny.
Dlaczego dziś wracamy do polskiego folkloru?
Przez lata nowoczesny design bardzo mocno inspirował się minimalizmem skandynawskim.
Dominowały:
- biele,
- szarości,
- prostota,
- neutralność.
Dziś jednak coraz więcej osób zaczyna szukać:
- emocji,
- charakteru,
- koloru,
- autentyczności,
- lokalności,
- rzeczy z historią.
I właśnie dlatego nowoczesny folklor wraca. Widzimy go we wnętrzach, w modzie, grafikach, tekstyliach, ilustracjach, produktach lifestylowych.
Polskie wzory ludowe zaczynają być postrzegane nie jako „cepelia”, ale jako źródło energii i mocny języ wizualny. Znowu stają sie elementem tożsamości. I pewnie dlatego stają się inspiracją dla współczesnego designu.
Polski folk nie musi być muzealny
To chyba najciekawsza zmiana ostatnich lat.
Coraz częściej folklor pojawia się:
- na nowoczesnych torbach,
- kosmetyczkach,
- tekstyliach,
- plakatach,
- produktach podróżniczych,
- akcesoriach lifestyle.
I właśnie wtedy najlepiej widać, że polskie wzory ludowe nadal mają ogromną siłę.
Bo mimo upływu czasu nadal przyciągają wzrok i poprawiają nastrój, budzą emocje i tworzą coś, czego bardzo brakuję współczesnemu światu, czyli radość koloru.
